Phòng tránh sốt xuất huyết

          Bệnh sốt xuất huyết từ đầu năm đến nay, có thời điểm đã bùng nổ thành dịch tại nhiều tỉnh thành. Mỗi nơi có hàng ngàn người mắc bệnh với nhiều mức độ khác nhau. Theo thông tin từ bộ Y tế cả nước ước tính hơn 100.000 trường hợp mắc bệnh, hàng chục ca bệnh nặng tử vong.

          Ÿ Lịch sử bệnh: Y học thế giới ghi nhận, bệnh sốt xuất huyết lần đầu tiên xuất hiện trên địa cầu vào năm 1780 tại các quốc gia thuộc Châu Á, Châu Phi và Bắc Mỹ. Ban đầu, bệnh có tên mụ là “Cơn sốt đứt gãy’. Tại thời điểm đó, người ta chưa biết gì về tác nhân gây bệnh. Đến năm 1906, nhà nghiên cứu Bancroft chứng minh vector truyền bệnh là muỗi vằn sống gần với con người. Muỗi vằn có tên khoa học Aedes Aegypti.

Dịch bệnh cơn sốt đứt gãy được mô tả tương đồng với dịch bệnh sốt xuất huyết ngày nay. Năm 1920, nhiều trận dịch lớn xảy ra tại các nước Nam Phi, Mỹ, Hy Lạp, Nhật Bản và Châu Úc. Tuy dịch bệnh cơn sốt đứt gãy bùng nổ mạnh mẻ, nhưng điều may mắn là không có ghi nhận trường hợp nào tử vong.

Đến các thập niên 1950 và 1960 bệnh cơn sốt đứt gãy, từ đây gọi là bệnh sốt xuất huyết bùng nổ thành dịch lớn tại các nước thuộc khu vực Đông Nam Á. Đối tượng mắc chủ yếu là trẻ em £ 15 tuổi, chiếm khoảng 90%. Sang giai đoạn này, tỉ lệ tử vong khá cao, khoảng 8 – 10%. Từ thập niên 1980 đến nay, bệnh sốt xuất huyết gần như phát triển toàn cầu. Đây chính là một trong những hiểm họa đe dọa sức khỏe của nhân loại.

Theo Tổ chức Y tế Thế Giới (WHO/ OMS), hằng năm có khoảng 20 triệu người mắc và khoảng 24.000 trường hợp tử vong. Theo công bố của Bộ Y tế, từ năm 1996 đến 2000, cả nước có 522.832 trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết, số trường hợp tử vong là 937. Theo nghiên cứu của Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương (6/2010), tại miền Bắc bệnh sốt xuất huyết chuyển hướng đối tượng, tập trung chủ yếu ở người lớn ³ 16 tuổi với tỉ lệ mắc là 85%!

          Ÿ Thời điểm, nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết: Bệnh sốt xuất huyết xảy ra tản phát quanh năm, nhưng tập trung chủ yếu trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 10 và có khả năng bùng nổ thành dịch. Đây là khoảng thời gian mà thời tiết thường biến động, nắng mưa bất chợt tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển và gây bệnh.

          Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới do virus Dengue gây ra. Đây là bệnh nhiễm trùng cấp tính với các biểu hiện nặng là xuất huyết, choáng, dễ tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh sốt xuất huyết lây từ người này qua người khác qua trung gian muỗi vằn hút máu từ người bệnh truyền sang người lành.

          Biểu hiện đầu tiên thường thấy là sự sốt cao đột ngột, kéo dài từ 2 đến 7 ngày. Nhức đầu, có thể đi kèm với cảm giác ớn lạnh và rối loạn tiêu hóa như chán ăn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy. Những trường hợp nặng có biểu hiện xuất huyết dưới nhiều hình thức khác nhau như ban đỏ trên da, chảy máu cam, chảy máu chân răng. Nặng hơn nữa là nôn ra máu, đi tiểu hoặc đi cầu ra máu. Nghiêm trọng nhất là choáng, trụy tim mạch dẫn đến tử vong.

          Hiện nay, trong chuyên môn, bệnh sốt xuất huyết được phân loại dưới 3 hình thức: Sốt xuất huyết Dengue – Sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo – Sốt xuất huyết Dengue nặng.

          Ÿ Về điều trị và tiên lượng: Cho đến nay, điều trị bệnh sốt xuất huyết chủ yếu là điều trị triệu chứng, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và cũng chưa có biện pháp điều trị nào ngăn chặn sự diễn tiến nặng của bệnh. Nhiều trường hợp diễn tiến của bệnh bất thường khó tiên đoán trước được điều gì có thể xảy ra.

          Tuy giữa những người mắc bệnh sốt xuất huyết có những dấu hiệu chung, nhưng tình trạng bệnh lại thay đổi từ người này sang người khác. Từ những trường hợp nhiễm virus Dengue không triệu chứng đến các trường hợp xuất huyết nặng, suy đa phủ tạng, sốc và tử vong.

Lưu ý quan trọng: Trong mùa dịch Sốt xuất huyết, cần nghi ngờ mắc bệnh sốt xuất huyết tất cả các trường hợp có sốt. Và đưa đến cơ sở y tế gần nhất để đựơc thăm khám, chẩn đoán và điều trị.

          Ÿ Cách phòng tránh bệnh sốt xuất huyết: Điều mà mọi người đều có thể  làm được để tự  bảo vệ bản thân, người trong gia đình và góp phần bảo vệ cộng đồng là vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, chống ao tù nước đọng, đặc biệt lưu ý thu dọn sạch hoặc không để nước đọng trong  các vỏ lốp xe, chai, lọ, xô, chậu… quanh nhà nhằm triệt đường sinh sản của muỗi và tránh muỗi đốt bằng ngủ mùng. Diệt muỗi trong nhà bằng các loại thuốc xịt muỗi, hương muỗi. vợt điện diệt muỗi. Phương châm phòng chống dịch Sốt xuất huyết là “không có lăng quăng – không có muỗi – không có muỗi – không có dịch SXH”.

          Dưới đây là 6 khuyến cáo cụ thể của Bộ Y tế dành cho các cộng đồng dân cư về phòng tránh bệnh sốt xuất huyết:

  1. Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.
  2. Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn, thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước, thay nước bình hoa/bình bông, bỏ muối hoặc dầu hoặc hóa chất diệt ấu trùng vào bát nước kê chân chạn.
  3. Hàng tuần loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…
  4. Ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày.
  5. Tích cực phối hợp với Ngành Y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.
  6. Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.

                                                                                   Thạc sĩ y học

                                                                            MAI HỮU PHƯỚC

…………………………………………………

Muỗi vằn (Aedes Aegypti)

Vòng đời của loài muỗi

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hãy chat với chúng tôi